มือเท้าปาก เมื่อไรต้องพาลูกไปโรงพยาบาล สัญญาณที่ห้ามรอ

ก่อนเริ่มเช็ค ขอให้พ่อแม่หายใจเข้าลึก ๆ ก่อน

ถ้าพ่อแม่กำลังอ่านหน้านี้ แปลว่ามีอะไรบางอย่างทำให้ไม่แน่ใจว่าลูก "พอไหวที่บ้าน" หรือไม่ ขอให้หายใจเข้าลึก ๆ สัก 2 ครั้งก่อนเริ่มอ่าน เพราะการตัดสินใจที่ดีไม่ได้มาจากความตื่นตระหนก แต่มาจากการดูลูกของเราจริง ๆ ทีละข้อ

เด็กส่วนใหญ่ที่เป็นมือเท้าปากดูแลที่บ้านได้และหายเองภายใน 7–10 วัน แต่มีเด็กส่วนน้อยที่มีภาวะแทรกซ้อนที่ต้องการการดูแลในโรงพยาบาล หน้านี้ออกแบบมาเพื่อช่วยพ่อแม่แยกได้ว่าลูกของเราอยู่ในกลุ่มไหน

บทนี้แบ่งอาการเป็น 3 ระดับ และมีรายการสัญญาณ "ห้ามรอ" 9 ข้อที่พ่อแม่ควรจำ ถ้าตอนนี้ลูกมีอาการตรงกับข้อใดข้อหนึ่งใน 9 ข้อนั้น ให้ข้ามไปอ่าน สัญญาณห้ามรอ ก่อนทันที

3 ระดับของอาการ — ดูที่บ้านได้ / นัดหมอใน 24 ชม. / ไป ER ทันที

ลูกของพ่อแม่ส่วนใหญ่จะอยู่ในระดับใดระดับหนึ่ง ขอให้อ่านทั้ง 3 ระดับ แล้วจับคู่กับอาการของลูกตอนนี้

สัญญาณ "ห้ามรอ" 9 ข้อที่พ่อแม่ต้องจำ

สัญญาณเหล่านี้คือเส้นที่ไม่ควรรอข้ามคืน ถ้าลูกมีข้อใดข้อหนึ่งใน 9 ข้อ ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

ภาวะแทรกซ้อนของมือเท้าปากที่ต้องระวัง

สัญญาณ 9 ข้อใน Section ก่อนหน้าไม่ได้มาจากที่ไหน แต่มาจากภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดในเด็กส่วนน้อย พ่อแม่ไม่จำเป็นต้องจำชื่อโรค แต่เข้าใจคร่าว ๆ ว่าทำไมหมอถึงให้ความสำคัญกับสัญญาณเหล่านี้

• ภาวะขาดน้ำ

  เกิดเมื่อลูกปฏิเสธของเหลวจากแผลในปากที่เจ็บมาก ในเด็กเล็ก ภาวะขาดน้ำรุนแรงเร็ว ปัสสาวะลดลง ปากแห้ง ตาลึก คือสัญญาณ และเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของการต้องนอนโรงพยาบาลในเด็ก HFMD

• การอักเสบของระบบประสาท

  เด็กส่วนน้อย โดยเฉพาะที่ติดเชื้อสายพันธุ์ EV71 อาจมีการอักเสบที่ก้านสมองหรือไขสันหลัง สัญญาณคือซึมผิดปกติ ชัก สะดุ้งผวาถี่ผิดปกติ เดินเซ มือเท้าสั่น หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลัน

• ปอดบวมน้ำหรือภาวะหัวใจอักเสบ

  พบน้อยมาก แต่เกิดได้ในเด็กที่มีภาวะรุนแรง สัญญาณคือหายใจเร็วผิดปกติ เหนื่อย หน้าซีดหรือเขียวคล้ำ มือเท้าเย็นผิดปกติ

• ชักจากไข้สูง

  มักเกิดในเด็กที่มีประวัติชักจากไข้ ครอบครัวที่มีประวัตินี้ควรปรึกษากุมารแพทย์ไว้ล่วงหน้าเรื่องแนวทางจัดการเมื่อลูกเป็นไข้

พ่อแม่ไม่ต้องวินิจฉัยภาวะเหล่านี้เอง — หน้าที่ของพ่อแม่คือเห็นสัญญาณแล้วพาลูกไปโรงพยาบาล หน้าที่ของหมอคือวินิจฉัยและรักษา

ไปโรงพยาบาลใกล้บ้าน หรือ ER โรงพยาบาลใหญ่

คำถามนี้สำคัญพอ ๆ กับ "ต้องไปไหม" เพราะการเลือกโรงพยาบาลที่เหมาะกับระดับอาการช่วยให้ลูกได้รับการดูแลที่เหมาะสมเร็วที่สุด

ก่อนออกจากบ้าน เตรียมอะไรไปบ้าง

ในจังหวะที่ต้องรีบ พ่อแม่หลายคนลืมของสำคัญ รายการนี้สั้นพอที่จะจำได้

ในกรณีฉุกเฉินที่ไม่มีเวลาเตรียม — ไปก่อน เอกสารตามมาทีหลังได้

คำถามที่ควรถามหมอเมื่อไปถึง

เมื่อถึงห้องตรวจหรือ ER พ่อแม่อาจตื่นเต้นจนลืมถามสิ่งสำคัญ คำถามต่อไปนี้ช่วยให้ได้ข้อมูลกลับบ้านครบ

ไม่ต้องเกรงใจ ถามทุกข้อที่อยากรู้ การถามเยอะไม่ใช่การด้อยค่าหมอ แต่ช่วยให้พ่อแม่กลับมาดูแลลูกที่บ้านได้ดีขึ้น

ถ้าหมอให้กลับบ้าน ดูแลต่อยังไง

ในเด็กส่วนใหญ่ที่ไปประเมินที่โรงพยาบาล หมอจะให้กลับมาดูแลที่บ้านต่อ ตามด้วยคำสั่งใหม่ที่อาจรวมถึงยาลดไข้และยาแก้ปวด ยาเฉพาะถ้าหมอตรวจพบภาวะที่ต้องรักษา แนวทางเรื่องอาหารและน้ำที่ปรับตามอาการ และนัดตรวจซ้ำในช่วงเวลาที่หมอกำหนด

1. 1
   ติดตามอุณหภูมิและการกินดื่ม

   จดเป็นช่วงเวลา เช่น ทุก 2–3 ชั่วโมง เพื่อดูแนวโน้ม ถ้าแนวโน้มแย่ลง ไม่ต้องรอนัด ให้พาไปโรงพยาบาลใหม่

2. 2
   สังเกตสัญญาณห้ามรอ 9 ข้อ

   ทุกข้อยังใช้ได้แม้เพิ่งกลับจากโรงพยาบาล ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่งเกิดขึ้น กลับ ER ทันที ไม่ต้องรอนัด

3. 3
   ทำตามคำสั่งหมออย่างเคร่งครัด

   อย่าเพิ่มยาเอง อย่าหยุดยาที่หมอสั่งกลางคัน อย่าผสมสมุนไพรหรือยาทาเพิ่มโดยไม่ปรึกษา

4. 4
   ดูแลตัวเองด้วย

   ในคืนที่ลูกป่วย พ่อแม่มักไม่ได้นอน ผลัดกับคู่ครองหรือคนในบ้านดูแลเป็นกะถ้าทำได้ พ่อแม่ที่เหนื่อยเกินไปจะดูสัญญาณของลูกไม่ทัน

คำถามที่พ่อแม่ถามบ่อยเรื่องการพาลูกไปโรงพยาบาล